Amasya, Tarımda Markalaşan, Turizmde Değer Üreten, Sanayide Büyüyen Bir Şehir.

Türkiye Ekonomi Haritasının Kilit Taşı: Amasya

Amasya, Tarımda Markalaşan,
Turizmde Değer Üreten,
Sanayide Büyüyen Bir Şehir.

Öncelikle böyle önemli bir platformda Amasya’yı ve iş dünyamızı anlatma fırsatı verdiğiniz için teşekkür ederim.

Amasya, köklü bir tarihi geçmişe sahip olmasının yanında, bugün üretimi, ticareti ve gelişim potansiyeliyle geleceğe güçlü adımlarla yürüyen bir şehirdir. Biz artık Amasya’yı sadece tarihiyle değil, ekonomisiyle de konuşulan bir şehir haline getirmek için çalışıyoruz.

Bugün Amasya ekonomisine baktığımızda; tarım, turizm, sanayi ve ticaretin dengeli bir şekilde ilerlediğini görüyoruz. Ancak bizim hedefimiz bu dengeyi bir adım ileriye taşıyarak katma değerli üretimi artırmak.

Tarım

Amasya küçük bir şehir olabilir ama tarımda büyük bir güç.

Türkiye yüzölçümünün yüzde 1’inden daha küçük bir alana sahip olmamıza rağmen, ilimizin yaklaşık yüzde 45’inde tarım yapılıyor. Bu bile tek başına Amasya’nın üretim gücünü ortaya koyan çok önemli bir göstergedir.

Ürün çeşitliliği açısından baktığımızda da oldukça güçlü bir yapı görüyoruz. Türkiye genelinde ilk 10 içerisinde yer aldığımız 16 farklı ürünümüz var.

Kenevir tohumu, hünnap, elit şeker pancarı tohumu, kuru soğan, bamya, kiraz, Amasya elması, ayva ve haşhaş gibi birçok üründe ciddi bir üretim kapasitesine sahibiz.

Coğrafi işaretli ürünlerimiz de bu gücün en önemli göstergelerinden biri. Amasya Misket Elması, Amasya Çiçek Bamyası ve Amasya Kirazı tescilli ürünlerimiz. Özellikle Amasya Çiçek Bamyası için Avrupa Birliği coğrafi işaret sürecimiz devam ediyor.

Toplamda Amasya’da 25 coğrafi işaretli ürün var ve bunun 20’si doğrudan gıda ve tarım ürünü. Bu da Amasya’nın sadece üretim değil, aynı zamanda marka değeri üreten bir tarım şehri olduğunu gösteriyor.

Örtü altı üretimde de önemli bir noktadayız. 4.537 dekar alanla Türkiye’de 12. sıradayız.

Ayrıca Amasya, Türkiye’de kenevir ekimine izin verilen 19 ilden biri ve bu da geleceğe dönük önemli bir potansiyel alan. Hayvancılık tarafında da güçlü bir yapımız var.
Arıcılıkta kovan başına 13,6 kg bal üretimiyle Türkiye’de 6. sıradayız.
Kırmızı et üretiminde Türkiye’nin yaklaşık yüzde 3’ünü karşılıyoruz.

Ve Türkiye’nin ilk Besi Organize Sanayi Bölgelerinden birinin Amasya’da olması da bu alandaki gücümüzü gösteriyor.

Kanatlı hayvan ve özellikle yumurta üretiminde de önemli bir merkez konumundayız. Türkiye’de söz sahibi firmalardan biri ilimizde faaliyet gösteriyor.

Ama tüm bu güçlü tabloya rağmen şunu da unutmamak gerekiyor; 2025 yılında yaşanan don olayı Amasya tarımını ciddi şekilde etkiledi. Üreticimiz henüz bu kayıpları telafi edememişken, bugün artan mazot ve girdi maliyetleriyle yeniden zorlanıyor.

Toprağımız güçlü, ürünümüz güçlü; şimdi bunu değere dönüştürme zamanı.

Turizm

Amasya, tarihi olan bir şehir değil; tarihi yaşayan bir şehir.

8.500 yıllık tarihiyle, sadece bir şehir değil adeta yaşayan bir açık hava müzesi.

Şehzadeler Şehri olarak anılan, Osmanlı’ya yön vermiş bir geçmişe sahip.

Aynı zamanda Cumhuriyetimizin kuruluş sürecinde önemli bir rol üstlenmiş bir şehir. Bunun yanında Ferhat ile Şirin efsanesine ev sahipliği yapan, Dünya’nın ilk coğrafyacısı olan Strabon’un doğduğu bir şehirden bahsediyoruz.

Mimari ve şehir dokusu açısından baktığımızda ise Amasya gerçekten eşsiz bir yapıya sahip. Dünyada örneği olmayan, kale surları üzerine inşa edilmiş Yalıboyu evleri,
Yeşilırmak boyunca uzanan tarihi doku ve doğal güzellikleriyle Amasya, kültür turizmi açısından çok güçlü bir potansiyel taşıyor. Ayrıca Amasya’mıza 45 km mesafede, doğa harikası Boraboy Gölü Tabiat Parkı ve Dinlenme Tesisleri de her yıl  yüksek ziyaretçi potansiyeli ile dikkat çekiyor.

Biz bu potansiyeli son yıllarda daha iyi değerlendirmeye başladık.1 milyon ziyaretçi hedefi koymuştuk ve bu hedefi gerçekleştirdik. Şimdi hedefimiz çok daha iddialı: 3 milyon ziyaretçi.

Uluslararası alanda da önemli gelişmeler var. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan Harşena Dağı ve Pontus Kral Kaya Mezarları için kalıcı listeye girmek için çalışmalarımızı tamamladık ve süreci yakından takip ediyoruz.

Bunun yanında Amasya Darüşşifası, yani tarihi Bimarhane de Dünya Mirası Listesi’ne aday gösterilmiş durumda. Bu da Amasya’nın sadece tarih değil, aynı zamanda sağlık ve bilim geçmişiyle de öne çıktığını gösteriyor.

Ama bizim bakış açımız şu: Turizmi sadece ziyaretçi sayısı olarak değil, ekonomik değer olarak değerlendirmeliyiz.

Amasya’ya gelen ziyaretçinin şehirde daha fazla vakit geçirdiği, daha fazla harcama yaptığı ve yerel ekonomiye daha güçlü katkı sağladığı bir turizm yapısını hedefliyoruz.

Çünkü Amasya sadece gezilen değil, ekonomik değer üreten bir turizm şehri olmalı.

Geçmişimiz çok güçlü, şimdi bunu ekonomik güce dönüştürme zamanı.

Sanayi

Amasya sanayisi ile de söz sahibi olma yolunda emin adımlarla ilerliyor. Amasya artık sadece tarım şehri değil, aynı zamanda üretim ve sanayi şehridir.

İlimizde toplam 5 organize sanayi bölgesi bulunuyor. Bunlardan biri Besi OSB, diğer 4’ü ise karma organize sanayi bölgeleri. Bu bölgelerde yaklaşık 8.000 kişiye istihdam sağlanıyor.

Ama asıl önemli olan şu: Amasya sanayisi sadece üretim yapan değil, ihracat yapan ve dünya ile entegre bir yapı.

Son üç yıla baktığımızda ihracatımızın istikrarlı bir şekilde arttığını görüyoruz.
2024 yılında yaklaşık 180 milyon dolar ihracat gerçekleştirdik. 2025 verileri ise 160 milyon dolara bir gerileme yaşadık. Bunda tarımsal ürünlerin etkisi tabi ki çok fazla.

Bu artışın arkasında güçlü sektörler var.

Mermer ve doğal taşta Amasya çok önemli bir merkez. Dünya rezervinin yaklaşık %10’u, Türkiye rezervinin ise %20’si ilimiz sınırları içerisinde bulunuyor. Buradan çıkarılan mermer, blok halinde 45 ülkeye ihraç ediliyor. Ayrıca Amasya Beji mermerimiz coğrafi işaretli bir ürün.

Ankastre sektöründe ise Türkiye’de çok daha güçlü bir konumdayız. Türkiye’den ihraç edilen ankastre ürünlerin yaklaşık %50’si Amasya’da üretiliyor ve 80 ülkeye gönderiliyor.

Dünya’nın en büyük maya üreticisinin Orta Doğu ve Balkanlar’daki en büyük üretim tesisinin Amasya’da bulunması da bu sanayi gücünün önemli bir göstergesi.

Teknoloji tarafında da önemli bir adım atılmış durumda. Türkiye’nin ilk yerli LED ekran üretimini yapan firma ilimizde faaliyet gösteriyor.

Mobilya sektörü de son yıllarda ciddi bir gelişim gösterdi. Hem ofis hem ev grubu üretiminde ihracata katkı sağlayan bir yapıya ulaştık.

Neden Amasya?

Erişilebilirlik / Lojistik Avantajlar

Yatırımcı neden Amasya`yı seçmeli? Biz artık sadece bir geçiş noktası değiliz, yeni Türkiye ekonomi haritasının kilit taşıyız.

Sanayi gücümüzü destekleyen yeni gelişmelerde oldu malumunuz. 2025 in sonun da açıklanan yeni Samsun – Mersin Sanayi koridorunda Amasya da yer alıyor. Bu koridor, Türkiye’nin yeni üretim ve lojistik hattı haline geliyor. Sanayi yatırımlarının Anadolu’ya kaydığı bu dönemde Amasya, bu hattın ortasında yer alarak çok önemli bir avantaj yakalamış durumda. Yani Amasya artık sadece üretim yapan bir şehir değil, lojistiğin, ihracatın ve sanayi dönüşümünün merkezinde yer alan bir şehir.

Diğer bir lojistik projesi olan hızlı tren projesi; önümüzdeki dönemde Amasya’nın kaderini değiştirecek en önemli yatırımlardan biri de Ankara–Samsun hızlı tren hattıdır. Bu hat tamamlandığında, Amasya’nın sadece coğrafi konumu değil, erişilebilirliği de tamamen değişecek. Sanayicimiz için bu, daha hızlı ulaşım, daha düşük lojistik maliyeti ve daha güçlü ticari bağlantılar anlamına geliyor. Aynı zamanda turizm açısından da çok önemli bir fırsat. Ankara başta olmak üzere büyük şehirlerden Amasya’ya ulaşım kolaylaştıkça, ziyaretçi sayısında ciddi bir artış bekliyoruz.

Çünkü artık şehirlerin rekabeti sadece üretimle değil, erişilebilirlikle ölçülüyor.

Hızlı tren hattı ile birlikte Amasya hem sanayide hem turizmde çok daha güçlü bir konuma ulaşacaktır. Bu da yatırımcı için erişilebilirlik demek.

Teşvik Avantajları

Amasya yatırım teşviklerinde 4. Bölge’de yer alıyor. Ancak yatırımlarınızı OSB’lerimizde yaparsanız 5. Bölge desteklerinden (vergi indirimi, SGK prim desteği vb.) faydalanıyorsunuz.

Gelişen ve Gelişmeye Açık Sektörler

Tarım:

Amasya’da tarım sektörüne yatırım yapmanın temel avantajları, ilin sahip olduğu yüksek üretim kapasitesi, stratejik konumu ve marka değeri yaratan ürün çeşitliliği etrafında şekillenmektedir:

Yüksek Üretim Kapasitesi ve Arazi Kullanımı: Amasya, yüzölçümü bakımından küçük olmasına rağmen topraklarının yüzde 45’inde tarım yapılan büyük bir üretim gücüdür. Türkiye genelinde ilk 10 içerisinde yer aldığı 16 farklı ürün (kenevir tohumu, hünnap, kuru soğan, bamya, kiraz, Amasya elması vb.) ile yatırımcılara geniş bir ürün yelpazesi sunmaktadır.

Marka Değeri ve Coğrafi İşaretli Ürünler: İlin sahip olduğu 25 coğrafi işaretli ürünün 20’si doğrudan gıda ve tarım ürünüdür. Bu durum, tarımsal üretimin sadece ham madde olarak kalmadığını, aynı zamanda yüksek marka değeri üreten bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir. Özellikle Amasya Çiçek Bamyası için Avrupa Birliği tescil sürecinin devam etmesi, uluslararası pazarlara açılma potansiyelini artırmaktadır.

Stratejik Yatırım Alanları ve Altyapı: Örneğin; Amasya, Türkiye’de kenevir ekimine izin verilen sınırlı sayıdaki (19 il) illerden biri olarak geleceğe dönük yüksek potansiyelli bir niş pazara sahiptir. Örtü altı üretim potansiyeli, hayvancılık potansiyeli bu sektörü güçlü kılmaktadır.

Turizm:

Amasya’da turizm sektörüne yatırım yapmanın temel avantajları, şehrin binlerce yıllık tarihi derinliği, eşsiz mimari yapısı ve ulaşım projeleriyle artan erişilebilirliği etrafında toplanmaktadır.

Amasya; UNESCO yolundaki tescilli mirası, 3 milyon turist hedefi ve hızlı trenle taçlanacak lojistik konumuyla, turizm yatırımcıları için yüksek geri dönüş potansiyeli taşıyan bir cazibe merkezidir.

Son olarak;

Amasya’mız üretim gücü yüksek bir şehir. Bizim hedefimiz ise bu gücü daha da ileri taşımak.

Daha fazla yatırım çekmek, ihracatı artırmak ve Amasya’yı bölgesel değil, ulusal ölçekte güçlü bir sanayi merkezi haline getirmek.

Hedefimiz;
tarımda markalaşan,
turizmde değer üreten,
sanayide büyüyen
bir Amasya.

Ve biz bu hedef doğrultusunda hep birlikte çalışmaya devam edeceğiz.

Murat Kırlangıç
Amasya Ticaret ve Sanayi Odası
Yönetim Kurulu Başkanı