Ana Sayfa > Yazarlar > Gürkan Hüryılmaz Tüm Gürkan Hüryılmaz Yazıları

GENEL GÖRÜNÜM

Değerli Meslektaşlarım,

Yılın son ayına girdiğimizde emtialarda genel olarak düşüşler görüldü. Yurtiçinde döviz kurunun azalması ile görülen fiyat azalışlarının yanında global emtia fiyatlarında Amerikan Merkez Bankası (FED) açıklamaları ile birlikte aşağı yönlü hareketler görüldü. 2019 yılı tahminlerine göre satınalma bütçelerinin birkez daha gözden geçirileceği yılın son ayında, global analizler bize yol gösterebilir. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından hazırlanan 2018 Ekonomik Görünüm Raporu’nun ikincisi Kasım ayında yayımlandı. Rapora göre dünya ekonomisinin Eylül ayı içerisinde yayımlandığı bilinen ara raporda %3.7’lik, 2018 büyüme tahmininin korunduğu ifade edilirken, 2019 yılına ilişkin açıklamada ise büyüme tahmininin 0,2 puan düşürülerek %3.5’e çekildiği görüldü. Kuruluş açıklamasında, dünya ekonomisi için 2020 yılı büyüme tahminini %3.5 olarak açıklamasıyla birlikte Euro Bölgesi’nin, Japonya, Hindistan ve Çin’e yönelik tahminlerinde ise aşağı odaklı bir revize gerçekleştirdiğini kaydetti. Bununla birlikte Amerika ekonomisi için bu yıl içerisinde %2.9 oranında, gelecek yıl içerisinde ise %2.7 oranında bir büyüme beklenirken, değişikliğe gidilmediği izlendi. OECD’nin G20’ye yönelik büyüme tahmininin aşağı çekildiği belirlenirken, bu yıl için %3.8 oranında gelecek yıl için de %3.7 oranında büyümenin ön görüldüğü açıklandı. PwC tarafından yayımlanan Avrupa Ekonomik Görünümü 2018-2022 raporuna göre, Avrupa Birliği’nde (AB) ekonomik toparlanmanın bu yıl devam edeceği ancak büyüme hızının 2018 sonrasında yavaşlaması öngörülüyor. Ekonomik aktivitede gözlenen pozitif eğilimin önümüzdeki dönemde hızının azalarak sürmesi bekleniyor. 2017 yılında tahminlerin üzerinde %2,3 oranında büyüyen AB ekonomisinin 2018 ve 2019 yıllarında sırasıyla %2,1 ve %1,9 düzeyinde büyüme sergilemesi tahmin ediliyor. Hollanda, Avusturya ve Almanya’nın 2018 yılında diğer Avrupa ülkelerinin ötesinde bir ekonomik performans sergilemesi beklense de bu üç ülkede de büyüme oranlarının 2018’den sonra daha ılımlı bir seyir ortaya koyması öngörülüyor. Avro Bölgesi'nde gözlenen ekonomik iyileşmenin itici gücü olan tüketim harcamalarının da 2018 ve sonrasında hızının azalarak sürmesi bekleniyor. Tüketici harcamalarındaki bu yukarı yönlü trendin temel sebebi son dönemde uygulanan yapısal reformlar sayesinde istihdamda gözlenen artış. Tüm bu iyileşmeye rağmen, Avrupa Birliği’nde işsizlik oranının 2019 yılında dahi %7 gibi yüksek bir düzeyde tahmin edilmesi, refah ve tüketici harcamaları üzerinde etkide bulunabileceği anlamına geliyor. AB’de kriz kaynaklı mali ve finansal kırılganlıklar, olası varlık balonları, düşük faiz ortamına ilişkin normalleşme süreci ile küreselleşme ve ticarette daralma kapsamında yeterli yapısal reformların uygulanamaması orta vadede ekonomik büyüme hızında yavaşlamaya neden olabilecek faktörler olarak yer alıyor. Çoğu Avrupa ülkesinde lider olan tüketici piyasaları, imalat sanayi ve otomotiv sektörlerinin önümüzdeki yıllarda da milli gelire en çok katkıyı yapan endüstriler olması bekleniyor. Büyüme oranı bazında ise en iyi performansın, başta hizmet sektörü olmak üzere, teknoloji, medya ve eğlence ile finansal hizmetler tarafından sergilenmesi öngörülüyor.

 

Tüm bu gelişmeler altında, emtia fiyat analizleri aşağıdaki şekilde ele alınmıştır.

 

Selamlarım ve Saygılarımla,

Gürkan Hüryılmaz

Purchasing Turkey – Satınalma Türkiye

CEO

 

 

Metal-Demir-Çelik:

Londra Metal Borsası (LME) aysonu kapanış verilerine göre Bakır fiyatları Kasım ayında  %2.72 oranında artarak, 6238 USD/ton seviyelerine ulaştı. Buna göre Bakır fiyatları 2018 yılı içinde %12.84 ve geçen yılın aynı dönemine göre %7.74 oranında değer kaybetti. Düşüşün nedeni olarak Çin'in kredi büyümesinin hayal kırıklığı yaratması ve ABD-Çin arasındaki ticari gerilimin yarattığı endişeler gösteriliyor. İki ülke arasındaki görüşmelerde Çin hükümetinin uzlaşmacı bir tavır göstereceği beklentisi ile fiyatlara yukarı yönlü baskı yaratıyor. Global tahminlere baktığımızda, MetalMarkets haberine göre Şili'de devlet bakır komisyonu Cochilco, bu yıl için ortalama bakır fiyat tahminini 0,03 dolar düşürerek 2,97 dolar/pounda düşürdü. Bu, ajansın son altı ayda ikinci negatif tahmini olarak kayda geçti. Cochilco, 2019 için rotalama bakır fiyat tahminini Temmuz'daki 3,10 dolar/pounddan 3,05 dolar/pounda indirdi. Ajans ABD-Çin ticaret geriliminin metal iştahına baskıya devam ettiğini vurguladı. Şilili maden şirketi Antofagasta'nın yönetim kurulu, ülkede bulunan amiral gemisi madenlerinden Los Pelambres bakır madeninin genişlemesine onay verdi. Antofagasta CEO'su genişlemenin şirketin üretimini ilk 15 yıl için 60.000 ton/yıl artımlı rafine bakıra çıkaracağını bildirdi.

 

Londra Metal Borsası (LME) aysonu kapanış verilerine göre Alüminyum fiyatları Kasım ayında  %0.57 oranında azalarak, 1935 USD/ton seviyelerinden işlem gördü. Buna göre Alüminyum fiyatları 2018 yılı içinde %13.67 ve geçen yılın aynı dönemine göre %4.82 oranında değer kaybetti. Japon alıcılarının prim rakamları 2018’in son çeyreğinde 103 USD/ton seviyesinden işlem görürken, 2019 ilk çeyrek anlaşmalarının 85 USD/ton seviyelerinde olacağı belirtildi. Norsk Hyro’ya göre Alüminyum talebi 2019 yılında %2-3 aralığında artış gösterecek.  

 

Londra Metal Borsası (LME) aysonu kapanış verilerine göre Nikel fiyatları Kasım ayında %5.20 azalış göstererek 11.020 USD/ton seviyelerinden işlem gördü. Buna göre Nikel fiyatları 2018 yılı içinde %10.11 ve geçen yılın aynı dönemine göre %2.43 oranında değer kaybetti. Dünyanın en büyük nikel üreticisi Brezilya'nın maden şirketi Vale, elektrikli araç devriminden önce nikel işlerini desteklemeyi istiyor ama lityum bataryada ana bileşen nikel için 2019 üretim hedefini düşürdü.  New York'ta yatırımcılara sunum yapan Vale yöneticileri, gelecek yıl için nikel üretim hedefini 244.000 olarak belirledi. Bu, 2018 için hedeflenen 263.000 tonun altında. Şirket, kısa vadede yıllık 313.000 ton, orta vadede 400.000 ton nikel üretebileceklerini açıkladı. Outokumpu Aralık ayı prim fiyatlarını 430 Kalite için 8 €/ton artış, 304 Kalite için 46€/ton ve 316 Kalite için 52€/ton düşüşle açıkladı.

 

Londra Metal Borsası (LME) aysonu kapanış verilerine göre Çinko fiyatları Kasım ayında %1.49 artış göstererek 2.628 USD/ton seviyelerinden işlem gördü. Buna göre Çinko fiyatları 2018 yılı içinde %20.57 ve geçen yılın aynı dönemine göre %17.78 oranında değer kaybetti.

 

Londra Metal Borsası (LME) aysonu kapanış verilerine göre Kurşun fiyatları Kasım ayında %4.79 artış göstererek 1.956 USD/ton seviyelerinden işlem gördü. Buna göre Kurşun fiyatları 2018 yılı içinde %21.58 ve geçen yılın aynı dönemine göre %20.92 oranında değer kaybetti.

 

Londra Metal Borsası (LME) aysonu kapanış verilerine göre Kalay fiyatları Kasım ayında %3.26 artış azalış 18.25 USD/ton seviyelerinden işlem gördü. Buna göre Kalay fiyatları 2018 yılı içinde %6.79 ve geçen yılın aynı dönemine göre %6.32 oranında değer kaybetti. MetalsMarket haberine göre, Uluslararası Kalay Birliği, gelecek yıl küresel kalay piyasasının 500 ton fazla vermesini beklediklerini açıkladı. Birlik temel olarak Çin'den zayıf talep nedeniyle bu yıl açığın 7.500 ton olmasını  öngördüklerini belirtti. 2019'da üretim fazlasının çok olmasının temel nedeninin küresel kalay tüketiminin bu yılki 363.000 ton seviyesinden 357.000 tona düşme beklentisi olduğunu bildirdi.

 

Demir cevheri fiyatları Kasım ayında %14.3 oranında azalış göstererek 72 dolar seviyesinden ayı kapattı. BHP Billiton, Batı Avustralya'daki tüm demiryolu operasyonlarını, yaklaşık 100 km hızla giden trenin raydan çıkması nedeniyle askıya aldıklarını açıkladı. Kazanın madencilerin Avustralya'nın demir cevheri merkezlerine sürücüsüz tren getirme planları hakkındaki güvenlik kaygılarını artıracağı belirtildi. Metalmarkets haberine göre, rezilya'nın kasım 2018'de demir cevheri ihracat hacmi, geçen yılın aynı ayına göre % 0,5 düşerek 33,97 milyon ton oldu. Dış Ticaret Bakanlığı'nın verilerine göre Kasım'da ihracat, Ekim ayına göre % 8,7 düştü. Kasım'da sevkiyatın düşmesinin son iki haftada fiyatların düşmesi nedeniyle olduğu bildirildi. 

 

Plastik ve Kauçuk:

Kasım ayında yurtiçi plastik piyasasında ortalama olarak %4.12’lik azalış görülürken, en yüksek artış %9.88 ile ABS’te görülürken, bunu %7,23 ile PS ve %3.96 ile PE takip etti. Global piyasalarda PA6 ve PA66 fiyatları Kasım ayında ortalama %11.09 oranında artış gösterdi. Chemorbis haberlerine göre, Türkiye’nin yılın ilk on ayındaki toplam polimer ithalatının yaklaşık dört milyon tona ulaştı.  Kurdaki yükselişin etkisi Ekim ayında da hissedildi, ancak bu durumun toplam ithalat rakamları üzerinde sınırlı bir etkisi oldu. Döviz kurunun bir yansıması olarak, Türkiye’nin aylık polimer ithalatları Ağustos, Eylül ve Ekim’de yıllık bazda %30-37 gibi büyük düşüşlere sahne oldu. Halbuki Ocak-Ekim dönemindeki toplam ithalat bir önceki yıla kıyasla %5,6’lık nispeten daha ufak bir düşüş kaydetti. 2018’in ilk on ayında, PP ve AYPE kurdaki krizden en az etkilenen ürünler oldu. Toplam homo PP ithalatı yıllık bazda %4’lük ufak bir düşüş kaydederken, ülkenin toplam PP kopolimer ithalatı da aynı dönemde %4,6 geriledi. Bu arada, AYPE ithalatı bir önceki yıla kıyasla neredeyse hiç değişmedi ve Ocak-Ekim döneminde yıllık bazda %1’den ufak bir düşüş gördü. Diğer polimerlerin aksine, veriler Türkiye’nin LAYPE ithalatının 2018’in ilk on aylık döneminde yıllık bazda %9 artarak yaklaşık 420.000 tona ulaştığını gösterdi. Bu rakam, ChemOrbis’in kayıt tutmaya başladığı 2000 yılından bu yana Ocak-Ekim dönemi için kaydedilmiş en yüksek seviyeye işaret ediyor. Diğer yandan, YYPE ve PVC ithalatları 2017’nin aynı dönemine kıyasla yaklaşık %10 düştü. Ekim ayında ise YYPE yıllık bazda %34 ve PVC %49 geriledi. ABS ve PS ithalatlarına bakıldığında, yılın ilk on ayında her iki ürün de geçen yıla kıyasla yaklaşık %13 oranında düşüş kaydetti. Kasım ve Aralık ayı verileri açıklandıktan sonra, 2018 yılında Türkiye’nin toplam polimer ithalatında bir miktar düşüş olacağı aşikar. Buna karşın, ilk on ayda krizin akut ve kronik aşamalarının sona erdiği düşüncesi, Ocak-Ekim dönemindeki ithalat performansı ve Türk lirasındaki toparlanma göz önüne alındığında, toplam ithalatta çok ciddi bir düşüş pek muhtemel görünmüyor.

 

Çeşitli Ürünler:

Sunsirs fiyat endeksine göre Kasım ayında fiyat en çok artan ürünler : Çimento %12.40, Brom %3.66, Fosfor %1.79, Kloroform %1.73 olurken; fiyatı en çok azalan ürünler : Vidalı Çelik %18.78, Stiren %18.16, PP %15.28, Çelik Orta Kalın Panel %14.49, Aseton %13.37, Sıcak Haddelenmiş Rulo %12.93, Kobalt %12.44, Soğuk Haddelenmiş Rulo %12.07, PET %11.36, Galvanizli Sac %10.38, Oluklu Kağıt %8.22, Bütadien Kauçuk %6.30, Kağıt Hamuru %5.47, Paslanmaz Çelik  Levha %5.46, Polisilikon %3.75, Renk Kaplı Levha %2.67, Cam %2.48 şekilnde oldu.

  

Kağıt ve Kereste:

Yurtiçi kağıt fiyatları, TL  bazında Kasım ayında aşağı yönlü hareket etti.  OMÜD’e göre Oluklu mukavva sektörünün ihtiyacı olan kağıtların %75-80’i geri dönüşümden elde edilen kağıtlardan, %20-25’i ise kraft kağıt olarak tabir edilen “virgin” esaslı kağıtlardan oluşuyor. Türkiye’de kraft kağıt üreticisi tek bir işletme olup, ülkemizin ihtiyacının ancak %13-15’ini karşılayabiliyor. Geri kalan %85-87’si ise ithal. Ekonomi Bakanlığı tarafından 2015 yılında yerli üretici şirketin şikayeti üzerine ABD’den ithal edilen kraftliner kağıtlara %12.24 ile 19.96 oranlarında damping vergisi getirilmişti. Ayrıca Finlandiya, Polonya, Rusya, Brezilya’dan ithal edilen kraft kağıtlara da %5 ile %11.34 oranlarında vergi getirildi. Söz konusu vergiler sektörümüzü sıkıntıya sokuyor ve maliyetleri artırıyor.

 

Enerji ve Petrol:

Enerji uzmanlarına göre yurtiçinde akaryakıtın ardından elektrik ve doğalgaz indirimleri için beklenen haberin öncüsü geldi. YeniŞafak'ın aktardıklarına göre elektriğin spot piyasadaki düşüşünün Eylül-Aralık döneminde %11'e ulaştığının altını çizen uzmanlar, 1 Ocak dönemine kadar indirim olma ihtimalini çok yüksek olarak görüyor. Doğalgazda da Eylül-Kasım aralığında %6'lık bir düşüş öngörülürken, en geç 1 Ocak’ta fiyatlarda indirim bekleniyor. Petrol fiyatlarına baktığımızda, Rusya Merkez Bankası, "Risk senaryosuna göre, petrol fiyatları 2019'da varil başına 35 dolara düşebilir. Bu kesin bir öngörü değil ancak böyle bir olumsuz gelişmenin ardından hangi durumda olacağımızı anlamamız gerekiyor" dedi. Petrol fiyatlarının 2019'da varil başına 55 dolar seviyesine düşmesini, en olası senaryo olarak değerlendirdiklerini aktaran Rusya Merkez Bankası, "Bu durumda Rus ekonomisinin büyüme oranı 2019'da %1,1 ila 1,7 seviyesine geriler." diye konuştu. JP Morgan 2019 için petrol görünümünü revize ederek Brent petrol fiyat tahmini 83.50 dolardan 73 dolara düşürdüğünü açıkladı. JP Morgan’ın Asya-Pasifik petrol ve gaz biriminin başkanı, CNBC’ye verdiği demeçte, yatırım bankasının Kuzey Amerika arzının önümüzdeki yılın ikinci yarısında artacak olması nedeniyle görünümü revize ettiğini söyledi. 2019 için tahminini 73 dolara çekmesinin aynında JP Morgan, 2019 için Brent petrol fiyat tahminin de 64 dolar olarak belirtti.

 

Döviz Kurları:

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Kasım tarihli Beklenti Anketine göre 2018 yıl sonu döviz kuru (ABD Doları/TL) beklentisi bir önceki anket döneminde 5,99 TL iken, bu anket döneminde 5,64 TL olmuştur. 12 ay sonrası döviz kuru beklentisi ise bir önceki anket döneminde 6,53 TL iken, bu anket döneminde 6,37 TL oldu.  Almanya merkezli Commerzbank analistleri tarafından Türkiye İstatistik Kurumu’nun dün açıkladığı kasım ayı enflasyonuna ve merkez bankasının politikalarına ilişkin bir bilgi notu paylaşıldı. Bilgi notunda, “Dünkü, beklenenden daha iyi gelen kasım ayı enflasyon verisinin ardından Merkez Bankası (TCMB) politikalarına ve dolar/TL beklentimize ilişkin tahminlerimizi revize ettik” denildi. Merkez Bankası'ndan artık yeni bir faiz artırımının beklenmediği aktarılan notta, “Enflasyon, muhtemelen 2019’un ikinci çeyreği itibarıyla %15’e doğru gelecek ve TCMB muhtemelen repo faizini 2019’un ilk çeyreğinden başlayarak kademeli olarak düşürecek” ifadesi kullanıldı. Dolar/TL kuruna ilişkin tahminlerin de yer aldığı bilgi notunda “Merkez Bankası'nın faizleri aşırı düşürmeyeceği varsayımıyla, doların daha önceki tahminimiz olan 6.50 TL yerine 2019 yılı sonunda 5.75 TL seviyesine ulaşacağını tahmin ediyoruz” değerlendirmesinde bulunuldu.

 

Yurtiçi Fiyat  ve Maliyet Endeksleri:

Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE), 2018 yılı Kasım ayında bir önceki aya göre %2,53 düşüş, bir önceki yılın Aralık ayına göre %36,68, bir önceki yılın aynı ayına göre %38,54 ve on iki aylık ortalamalara göre %25,52 artış gösterdi. Sanayinin dört sektörünün bir önceki aya göre değişimleri; madencilik ve taşocakçılığı sektöründe %1,80, imalat sanayi sektöründe %3,09 düşüş, elektrik, gaz üretim ve dağıtımı sektöründe %2,35 ve su sektöründe %1,25 artış olarak gerçekleşti.

 

Bir önceki aya göre en fazla düşüş; %15,49 ile kok ve rafine petrol ürünleri, %8,11 ile ana metaller, %6,32 ile metal cevherleri olarak gerçekleşti. Buna karşılık tütün ürünleri %4,14, elektrik, gaz üretim ve dağıtımı %2,35, içecekler %1,78 ile bir önceki aya göre endekslerin en fazla arttığı alt sektörler oldu.

 

Ülke sınırları içinde üretimi yapılarak yurt dışına ihraç edilen malların üretici fiyatlarındaki değişimi ölçen yurt dışı üretici fiyat endeksi (YD-ÜFE), 2018 yılı Ekim ayında bir önceki aya göre %7,45 düşüş, bir önceki yılın Aralık ayına göre %47,70, bir önceki yılın aynı ayına göre %55,40 ve on iki aylık ortalamalara göre %33,98 artış gösterdi. Sanayinin iki sektörünün bir önceki aya göre değişimleri; madencilik ve taşocakçılığı sektöründe %5,82, imalat sanayi sektöründe ise %7,48 düşüş olarak gerçekleşti. Bir önceki aya göre en fazla düşüş; %10,71 ile tütün ürünleri, %9,10 ile motorlu kara taşıtları, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork), %8,74 ile diğer mamul eşyalar sektöründe gerçekleşti.

 

 

Firma Ürün Arama Motoru

ÜCRETSİZ OLARAK FİRMANI HEMEN EKLE

Sektör Rehberi

Üye Firma Giriş